Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen over octrooien en patenten
Hier staan de vragen die ik als octrooigemachtigde het vaakst krijg, met een kort antwoord. Ze lopen van wat een patent is en hoe je het aanvraagt tot wat je kunt doen tegen namaak.
Een korte vraag beantwoord ik hier volledig. Vraagt een onderwerp meer uitleg, dan krijg je de kern en een link naar de pagina waar ik het uitwerk.
Vragen over wat een octrooi of patent is
IE staat voor intellectueel eigendom, IP voor het Engelse intellectual property. Het is de verzamelnaam voor rechten op wat je bedenkt, ontwerpt of een naam geeft, zoals een patent, een merk, een modelrecht en het auteursrecht. Voor een technische uitvinding is het patent het belangrijkste van die rechten.
Nee, het is één recht met twee namen. Wetten en instanties in Nederland spreken van octrooi, internationaal en op deze site lees je patent. Hoe dat recht zich verhoudt tot een merk of een modelrecht, lees je bij wat octrooi, merk en model van elkaar onderscheidt.
Een verbodsrecht: zolang je patent loopt, kun je een concurrent die je uitvinding zonder afspraak namaakt of verkoopt laten stoppen, of hem laten betalen voor het gebruik. Wat het recht niet omvat, staat in de uitleg van wat een octrooi is.
Nee. Vaak dient het bedrijf de aanvraag in en wordt het houder van het patent, terwijl de mensen die de uitvinding deden als uitvinder worden vermeld. Op die vermelding heeft een uitvinder recht, ook als het patent niet van hem is. Wie het patent krijgt als een medewerker iets uitvindt, staat bij de regels voor uitvindingen van werknemers.
Ja, als een vakman in je gebied die stap niet vanzelf zou zetten. Een kleine aanpassing met een effect dat niemand verwachtte, kan daarvoor volstaan, als je metingen dat effect laten zien. Hoe nieuwheid en inventiviteit samen de lat vormen, staat bij de toets of je idee al bestaat.
Vragen over het aanvragen van een patent
Nee, een aanvraag mag op naam van een persoon staan of op naam van een bedrijf. Richt je later een bv op, dan kun je de aanvraag of het patent aan die bv overdragen. Werk je met compagnons of investeerders, spreek dan vóór de indiening af op wiens naam ze komt. Hoe je zo'n overdracht vastlegt, staat bij het overdragen of in licentie geven van een patent.
Bij Octrooicentrum Nederland niet: daar mag je zelf indienen, net als bij het EPO. Is je bedrijf in Nederland gevestigd, dan mag je ook de verdere EPO-procedure zelf voeren. Waarom het schrijven van de claims toch vakwerk is, lees je bij wat een octrooigemachtigde voor je doet.
Eerst houd je de uitvinding geheim en zoek je uit wat er al bestaat. Daarna schrijf je de aanvraag met de claims en dien je haar in, waarna de procedure tot verlening volgt. De uitwerking per fase staat bij de stappen van uitvinding tot patent.
Wat je na je indieningsdatum openbaar maakt, telt niet mee tegen die aanvraag. Dat geldt ook voor latere aanvragen in andere landen die zich op die eerste datum beroepen. Voor een verbetering die je later ontwikkelt, telt wat je al hebt laten zien wel mee. Dien zo'n verbetering dus in voordat je haar toont.
Nee. Na je eerste aanvraag heb je twaalf maanden om je patentlanden te kiezen met behoud van je datum. Voor Europa volstaat dan één aanvraag bij het EPO voor alle landen die je daar kiest. Wil je meer bedenktijd, dan geeft de PCT-route je dertig maanden, voor Europa eenendertig.
Vragen over de kosten en looptijd van een patent
Drie dingen bepalen ze vooral: het aantal landen waar je bescherming wilt, hoe complex je uitvinding is en de jaartaksen zolang het patent loopt. Hoe die posten zich opbouwen, zie je bij wat je per fase van een patent betaalt.
Nee, de omvang van je bedrijf bepaalt dat niet. Het gaat erom of het patent een markt afschermt waar je omzet uit haalt, en of je namaak kunt zien en aantonen. Hoe je dat vooraf afweegt, staat bij de vraag of een octrooi loont.
Uiterlijk twintig jaar na je indieningsdatum, en eerder als je de jaartaks niet meer betaalt. Wat je tijdens de aanvraag al aan bescherming hebt, staat bij de uitleg over de looptijd.
Een patent zelf kun je niet verlengen. Wel kun je de verbeteringen die je sinds je eerste aanvraag hebt ontwikkeld opnieuw laten beschermen: zie het vernieuwen van je patentbescherming. Voor toegelaten geneesmiddelen en gewasbeschermingsmiddelen bestaat daarnaast een aparte regeling: de extra jaren via een ABC.
Vragen over het beschermen van een chemische uitvinding
Dat kan de stof zelf zijn, de formulering, het proces of een nieuwe toepassing, en vaak een combinatie daarvan. Welke ingang je markt het best afschermt, verschilt van coatings tot farma: zie de vakgebieden binnen de chemie.
Een stofpatent dekt het molecuul in elke toepassing en hoe je het ook maakt, en weegt daarom het zwaarst. Wat zo'n claim omvat, lees je bij patenten op nieuwe verbindingen. Is de stof al bekend, dan scherm je met procesbescherming je productieroute af.
Ja, dat heet een Markush-claim. Hoe breed die familie mag zijn, hangt af van de voorbeelden waarmee je haar onderbouwt. Meer staat in de uitleg over Markush-claims.
Dat kan, mits je in de claim vastlegt hoe die eigenschap gemeten wordt. Zonder meetmethode is niet duidelijk wat je beschermt. Hoe dat uitpakt voor een parameter als het molgewicht, lees je bij meetmethoden in polymeerclaims.
Vragen over geheimhouden en delen met andere partijen
Nee, een goed bewaakt bedrijfsgeheim is een volwaardig alternatief. De kernvraag is of een concurrent aan je product kan zien of meten hoe je het maakt. Kan dat niet, dan houdt een geheim vaak langer stand dan de twintig jaar van een patent. De hele afweging staat bij de keuze tussen openbaar maken en geheimhouden.
Het liefst dien je eerst in. Lukt dat niet op tijd, laat dan vooraf een geheimhoudingsverklaring tekenen en vertel wat je uitvinding doet, zonder uit te leggen hoe ze werkt. Welke afspraken in zo'n verklaring horen, vind je bij geheimhouding rond een pitch.
Ja, een aanvraag kan meerdere aanvragers hebben, bijvoorbeeld als je een uitvinding samen met een afnemer of kennisinstelling hebt ontwikkeld. Spreek dan bij de indiening al af wie de uitvinding mag toepassen, wie licenties mag geven en wie de jaartaks betaalt. Zonder die afspraken loop je vast zodra een van jullie andere plannen krijgt.
Zonder afspraak meestal niet jij als opdrachtgever. Volgens de Rijksoctrooiwet komt een uitvinding die een onderzoeker in zijn functie doet toe aan zijn werkgever. Hier is dat het lab of het ingenieursbureau. Leg daarom al in de opdracht vast dat de rechten op de resultaten naar jou gaan, samen met afspraken over geheimhouding.
Vragen over namaak, geldigheid en wat je met een patent kunt
Leg eerst vast wat je ziet: koop een exemplaar, bewaar de factuur en noteer waar je het vond. Stuur nog geen brief, want of er inbreuk is, hangt af van je claims en niet van hoe sterk het product lijkt. Wat je daarna doet, lees je bij als iemand je product kopieert.
Ja. Een rechter kan een patent vernietigen, bijvoorbeeld als blijkt dat de uitvinding al eerder beschreven was. Een Europees patent kan bovendien na de verlening nog in oppositie worden aangevochten. Hoe sterk een patent staat, toets je met een onderzoek naar zijn houdbaarheid.
Dat zoekt een freedom-to-operate-onderzoek uit. Daarbij vergelijk ik je product met de claims die in jouw markten van kracht zijn, en met wat er in lopende aanvragen staat. Hoe zo'n onderzoek verloopt, staat bij onderzoek naar je vrijheid van handelen.
Nee, zo'n bericht komt niet vanzelf. Aanvragen worden achttien maanden na hun eerste indiening gepubliceerd, en wie dat wil volgen, moet de patentdatabanken zelf in de gaten houden of dat laten doen. In een veld waar je concurrenten actief aanvragen, loont dat. Je ziet hun koers eerder en kunt op tijd bezwaar maken tegen een patent dat je hindert.
Je kunt het verkopen, er een licentie op geven of het inzetten bij financiering. Wat het in zo'n gesprek waard is, maak je hard met een onderbouwde waardering. In landen waar het niets meer afschermt, laat je het vervallen: die keuze maak je in een periodieke portfolio-review. Een overzicht staat bij alle manieren om je patenten te benutten.
Vragen over samenwerken met mij als octrooigemachtigde
Meestal wel. Stuur me dan het dossier: de ingediende tekst, de briefwisseling met Octrooicentrum Nederland of het EPO en een overzicht van de lopende termijnen. Wacht daarmee niet tot vlak voor een deadline, want die termijnen lopen tijdens een overstap gewoon door. Hoe ik een traject aanpak, lees je bij mijn werkwijze in vier stappen.
Zelf richt ik me op het opbouwen van je bescherming: van de keuze of een patent past tot de aanvraag en de verlening. Bij handhaving en inbreukzaken, of als er meer capaciteit nodig is, werk ik met het team van Novacon IP, waarvan ik medeoprichter ben. Over die verdeling lees je meer bij mijn achtergrond en de rol van Novacon IP.
Ik kom uit de chemie, en daar ligt mijn focus: van stoffen en formuleringen tot coatings, farma en batterijmaterialen. Valt je uitvinding daarbuiten, stuur me dan kort een bericht over waar het om gaat. Je hoort meteen of ik je verder kan helpen.
Leg je vraag aan me voor
Een antwoord op deze pagina blijft algemeen, terwijl jouw uitvinding haar eigen markt en concurrenten heeft. Plan een strategiegesprek, of stuur me eerst je vraag.