Diensten

Europees patent aanvragen: één procedure voor de landen die voor jou tellen

Met één aanvraag bij het Europees Octrooibureau (EPO) kun je je uitvinding beschermen in de 40 landen van de Europese Octrooiorganisatie. Het EPO beoordeelt je aanvraag één keer, centraal. Na verlening kies je zelf in welke landen je patent gaat gelden.

Ik begeleid je Europese aanvraag van indiening tot verlening. Daarbij kijk ik verder dan de procedure. In welke landen levert het patent je iets op? En welke claims houden stand als een concurrent ze later aanvecht? Een Europees octrooi, zoals het officieel heet, is pas waardevol als het past bij de markt waarin je wilt groeien.

Loek Steffanie, octrooigemachtigde voor Europese patentaanvragen, bij een boekenkast met vakliteratuur
Loek Steffanie Octrooigemachtigde

Wat een Europees patent je geeft, en waar het ophoudt

Een Europees patent vraag je aan bij het Europees Octrooibureau. Je dient één aanvraag in, in één taal. Een examinator van het EPO beoordeelt die op nieuwheid en inventiviteit. Dat scheelt je een aparte procedure in elk land.

Na verlening verandert het karakter van je patent. Een klassiek Europees patent wordt een bundel nationale patenten: je valideert het in de landen die je kiest en betaalt daar per land de jaartaks. Sinds juni 2023 kun je ook unitaire werking aanvragen, met één patent voor de EU-landen die meedoen. Wat dat voor je betekent, lees je bij unitair octrooi en UPC. Hoe de kosten zijn opgebouwd, staat bij wat kost een patent.

De reikwijdte gaat verder dan de EU. Ook het Verenigd Koninkrijk, Zwitserland, Noorwegen en Turkije horen bij de Europese Octrooiorganisatie.

Het grootste verschil met een Nederlands patent zit in de toetsing. Een Nederlands patent wordt verleend na een verplicht nieuwheidsonderzoek. Dat rapport geeft een oordeel over nieuwheid en inventiviteit, maar je krijgt het patent ongeacht de uitkomst. Een Europees patent krijg je pas als de examinator van het EPO overtuigd is. De weg is langer, en wat je overhoudt staat steviger als een concurrent het aanvecht.

Drie routes naar een Europees patent

Welke route past, hangt af van waar je nu staat en hoe zeker je bent van je markten.

  1. Direct Europees indienen

    Je dient je eerste aanvraag meteen in bij het EPO. Dat past als je vanaf het begin weet dat Europa je belangrijkste markt is.

  2. Eerst Nederlands, dan Europees

    Je legt je uitvinding eerst vast met een Nederlandse aanvraag en stapt binnen het prioriteitsjaar over naar Europa. Zo heb je een jaar om je markt te verkennen voordat je de grotere stap zet.

    Zo kies je de landen
  3. Via een internationale PCT-aanvraag

    Je dient binnen het prioriteitsjaar een PCT-aanvraag in en stapt uiterlijk 31 maanden na je eerste indieningsdatum over naar de Europese fase. Zo win je tijd, en schuiven de meeste Europese kosten op naar later.

    De PCT-aanvraag

Zo loopt je Europese aanvraag bij het EPO

Elke Europese aanvraag doorloopt dezelfde stappen. Op een paar momenten heb je zelf invloed op wat je patent straks beschermt.

  1. Zoekrapport en eerste oordeel

    Het EPO zoekt naar wat er al bekend is en stuurt een zoekrapport met een voorlopig oordeel over je kansen. Dat is het eerste moment om je claims bij te stellen.

  2. Publicatie na achttien maanden

    Achttien maanden na je eerste indieningsdatum publiceert het EPO je aanvraag. Vanaf dan kan iedereen lezen wat je hebt ingediend, ook je concurrenten.

  3. Inhoudelijk onderzoek

    Een examinator toetst nieuwheid, inventiviteit en de andere eisen. Ik reageer op de bezwaren en pas waar nodig de claims aan. Elke aanpassing bepaalt mee wat je patent straks wel en niet afdekt.

  4. Verlening en de keuze daarna

    Zijn de examinator en wij het eens over de tekst, dan volgt verlening. Je kiest dan voor validatie per land, unitaire werking of een combinatie. Daarna hebben anderen negen maanden om bij het EPO oppositie in te stellen.

Waar het EPO strenger is dan je verwacht, zeker in de chemie

Wat niet in je aanvraag staat, kun je er later niet meer in zetten. Het EPO staat geen wijzigingen toe die verder gaan dan de tekst zoals je die indiende. Terugvalposities, voorkeursbereiken en combinaties van kenmerken die je later misschien nodig hebt, moeten er op de eerste dag al in staan.

Inventiviteit beoordeelt het EPO met een vaste methode. De examinator zoekt de dichtstbijzijnde stand van de techniek en bepaalt welk technisch probleem jouw uitvinding oplost. Daarna is de vraag of die oplossing voor een vakman voor de hand lag. In de chemie geven vergelijkende proeven hier vaak de doorslag: meetdata die laten zien dat jouw stof, formulering of proces aantoonbaar beter werkt dan wat al bekend was.

Publiceer niet voordat je hebt ingediend. Europa kent geen algemene respijttermijn zoals de Verenigde Staten. Een artikel, een presentatie of een monster op een beurs kan je uitvinding de nieuwheid kosten. Twijfel je of je idee nog nieuw is, lees dan is mijn idee al bedacht.

Als chemicus weet ik welke meetdata een examinator overtuigen en hoe je ze in de aanvraag opneemt. Meer daarover lees je bij patent in de chemie.

Abstract beeld van twee blauwe vormen die als slot en sleutel in elkaar passen

Veelgestelde vragen over een Europees patent aanvragen

Het is een patent dat het Europees Octrooibureau voor meerdere landen tegelijk verleent. Het geldt niet vanzelf in heel Europa: na verlening werkt het alleen in de landen die je kiest. Dat kan als bundel nationale patenten of met unitaire werking voor de EU-landen die meedoen.

Volgens het EPO duurt de procedure meestal drie tot vijf jaar vanaf indiening. Na achttien maanden wordt je aanvraag al openbaar, en na verlening loopt nog de termijn voor oppositie. Aan het begin leg ik die momenten naast je productlancering en je financieringsplannen. Dan weet je vooraf wanneer wat openbaar wordt.

Dien binnen twaalf maanden na je Nederlandse aanvraag een Europese aanvraag in en beroep je daarin op die eerste datum. Wat al in je Nederlandse aanvraag stond, houdt dan die vroege datum. Hoe je die twaalf maanden benut, lees je bij in welke landen je een patent aanvraagt.

Je mag in het Nederlands indienen. Dan lever je binnen twee maanden een vertaling in het Engels, Frans of Duits, en die taal wordt de proceduretaal. Vaak is het slim om meteen in het Engels te werken, omdat je de tekst dan ook buiten Europa kunt gebruiken. Bij verlening vertaal je de claims in de twee andere EPO-talen.

Ja. Beide landen zijn lid van de Europese Octrooiorganisatie, dus je Europese patent kan daar gaan gelden. De brexit heeft daar niets aan veranderd, want het EPO is geen instelling van de EU. Onder het unitair octrooi vallen ze niet. Daar werkt je Europese patent als klassiek nationaal deel, naast een eventueel unitair octrooi voor de EU-landen die meedoen.

Dan kies je waar en hoe het patent gaat gelden. Unitaire werking vraag je aan binnen een maand nadat de verlening is gepubliceerd. Voor validatie gelden per land eigen termijnen en vertaaleisen. Bij Patents4Business regel ik die keuzes en bewaak ik de termijnen. Lees ook wat unitaire werking en het UPC voor je betekenen.

Wil je weten of Europa voor je uitvinding loont?

Neem je eerste indieningsdatum en de markten die je op het oog hebt mee. In een strategiegesprek bepalen we welke route past en wat er vóór je termijn moet gebeuren.