Meer uit je patenten
Waardebepaling van je patent: wat het waard is, hangt af van wie het inzet en waarvoor
Een investeerder, een koper of je eigen directie wil weten wat je patent waard is. De waarde volgt uit wat het patent in jouw markt afschermt en hoe goed het past bij de koers van je bedrijf.
Wie vraagt wat zijn octrooi waard is, wil meestal een bedrag horen. Zo'n bedrag is zo sterk als de onderbouwing eronder. Ik breng in kaart wat je patent technisch en juridisch afschermt. Met die onderbouwing rekent een waardeerder het bedrag uit.
Een patent heeft geen catalogusprijs zoals een tweedehands auto
Bij een tweedehands auto weet je ongeveer waar je aan toe bent. Merk, bouwjaar en uitvoering geven samen een bandbreedte waar elke koper mee rekent. Bij een patent ontbreekt zo'n bandbreedte: de waarde is sterk afhankelijk van de context.
Zelf vergelijk ik een patent liever met een sportwagen. Dat is een prachtige auto met veel vermogen, maar met vier kinderen achterin heb je er weinig aan. Hij past niet bij het doel. Bij elk patent zoek ik daarom naar het doel van het bedrijf: waar wil je naartoe, en draagt dit patent daaraan bij? Die vraag staat ook centraal in een patentstrategie die op je bedrijfsdoelen aansluit.
Ook wie het patent in handen heeft, maakt verschil. Een bank die een patent alleen kan doorverkopen, heeft er minder aan dan een fabrikant die de uitvinding morgen in productie kan nemen. En een patent dat jouw kernproduct afschermt, kan voor een branchegenoot weinig betekenen als die iets anders maakt.
Wat ik onderzoek om de waarde van je patent te onderbouwen
Een waardeerder rekent met aannames over wat het patent afschermt. Deze vier punten maken die aannames concreet.
Hoe breed de claims zijn en hoe makkelijk iemand eromheen kan
Stel dat je claim één oplosmiddel bij naam noemt. Haalt een concurrent hetzelfde resultaat met een ander oplosmiddel, dan blijft hij mogelijk buiten je claim. Zo'n patent is minder waard dan het op het eerste gezicht lijkt. Ik kijk daarom hoe breed de claims zijn en waar de ontsnappingsroutes zitten.
Hoe breed een chemische claim kan zijnOf de claims overeind blijven als iemand ze aanvecht
Een verleend patent kan later toch sneuvelen, bijvoorbeeld door een publicatie die de examinator destijds niet vond. Een koper of concurrent zoekt daar gericht naar zodra hij er belang bij heeft. Ik schat in hoe kwetsbaar de claims zijn. Is er reden tot twijfel, dan zoek ik dieper.
Zo werkt onderzoek naar de geldigheidHoe lang het patent nog loopt en in welke landen
Een patent met nog vier jaar te gaan schermt minder omzet af dan een patent met nog twaalf jaar. Het beschermt je ook alleen in landen waar het verleend is en waar je het in stand houdt. Verkoop je vooral in Azië en loopt je patent alleen in Europa, dan dekt het maar een deel van je markt.
Hoe je de landen voor je patent kiestOf je product echt onder de claims valt
Een koper of investeerder gaat ervan uit dat je patent het product dekt waar je omzet uit komt. Dat moet je kunnen laten zien. Ik leg je huidige product naast de claims en kijk of elk kenmerk erin terugkomt. Of je product ook vrij is van patenten van anderen, is een aparte vraag.
Wat een freedom-to-operate-onderzoek uitzoekt
Een waardebepaling bij financiering, overname of licentie
De vraag naar de waarde komt meestal van buiten, en elke partij stelt hem anders.
Vraagt een investeerder wat het patent op je membraan voor waterfiltratie waard is? Eigenlijk wil hij weten of het een concurrent tegenhoudt die een vergelijkbaar membraan wil verkopen, en hoe lang nog. Dat beantwoord ik met de claims in de hand: dekken ze het membraanmateriaal zelf, of alleen jouw productiemethode? Een claim op het materiaal houdt meer concurrenten tegen dan een claim op één productieroute.
Bij een overname draait het eerder om wat er mis kan zijn. Stel dat een koper twijfelt of je biobased weekmaker wel onder de claims valt. Misschien beschrijven die een ester met een bepaalde ketenlengte, en heb je die bij een receptuurwijziging aangepast. Dan beschermt het patent je vorige product, terwijl je omzet uit het nieuwe komt. Dat wil je weten voordat de koper het bij zijn due diligence ontdekt.
Wil je een patent verkopen of een ander het laten gebruiken, lees dan hoe je een verkoop of licentie aanpakt. Hoe een patent in het algemeen bijdraagt aan je resultaat, lees je bij wat patenten zakelijk opleveren.
Waar de rekenmethodes van een waardeerder op leunen
Het bedrag in euro's berekent een gespecialiseerde waardeerder of financieel adviseur. Het Europees Octrooibureau noemt drie gangbare benaderingen:
- Kostenbenadering: wat zou het kosten om een vergelijkbare uitvinding te ontwikkelen en te beschermen?
- Marktbenadering: welke prijzen zijn betaald bij vergelijkbare transacties tussen onafhankelijke partijen?
- Inkomstenbenadering: welke inkomsten levert het patent naar verwachting op, omgerekend naar vandaag?
Elke benadering leunt op aannames over het patent zelf. Hoeveel jaar inkomsten meetellen, volgt uit de resterende looptijd. Welk deel van je omzet is afgeschermd, lees je af aan de claims en de landen. En een eerdere transactie is alleen vergelijkbaar als de patenten technisch en juridisch op elkaar lijken.
Het EPO adviseert om voor een waardering deskundigen op het vakgebied van het patent en op de waarderingsmethodes samen te laten werken. Vraagt je situatie een uitgebreide waardeanalyse, dan schaal ik op via Novacon IP. Een waardebepaling is een van de manieren om meer uit je bestaande patenten te halen.
Veelgestelde vragen over de waardebepaling van een patent
Daar bestaat geen vast antwoord op, want een patent heeft geen marktprijs zoals een machine of een pand. Het bedrag volgt uit de situatie waarin iemand ervoor wil betalen, en die situatie bepaalt wat er onderzocht moet worden. Daarom begin ik bij Patents4Business met de vraag voor wie en waarvoor je de waarde wilt weten.
Dat gebeurt in twee stappen. Eerst wordt vastgesteld wat het patent werkelijk beschermt: welke producten, in welke landen en voor hoeveel jaar nog. Daarna rekent een waardeerder dat om naar een bedrag, meestal met een kosten-, markt- of inkomstenbenadering.
Meestal heb je die nodig zodra een ander wil betalen voor je patent of voor je bedrijf. Zorg dat de onderbouwing er ligt voordat die gesprekken beginnen. Ook intern helpt het, bijvoorbeeld als je twijfelt of een ouder patent zijn jaartaks nog waard is.
Naast de kwaliteit van het patent zelf telt wat eromheen staat. Een patent op een product met een groeiende afzet weegt zwaarder dan hetzelfde patent in een krimpende markt. Patenten die elkaar aanvullen, beoordeel je vaak beter als groep dan elk afzonderlijk.
Ja, want met elk jaar dat verstrijkt, blijft er minder looptijd over om omzet af te schermen. Tijdens de verlening kunnen de claims smaller worden dan ze in de aanvraag stonden. Ook buiten je bedrijf verschuift er iets, bijvoorbeeld als een concurrent een alternatief ontwikkelt dat buiten je claims valt. Een waardebepaling geldt daarom voor een bepaald moment.
Ik beoordeel het patent zelf: hoe sterk de claims zijn, of je product eronder valt en hoe het past bij je bedrijfsstrategie. Het bedrag zelf komt van een waardeerder of financieel adviseur. Mijn onderbouwing is de technisch-juridische basis waarmee hij rekent.
Onderbouw de waarde van je patent vóór het gesprek
Begin aan de onderbouwing voordat de eerste partij naar de waarde vraagt. We kijken samen welk product je patent dekt en wat er onderzocht moet worden, zodat een waardeerder daarna met de juiste gegevens rekent.