Meer uit je patenten

Patentportfolio optimaliseren: elk patent naast de producten die je nu en straks verkoopt

Elk patent in je portfolio is ooit aangevraagd voor het product of proces van dat moment. Sindsdien zijn er productlijnen gestopt en markten verschoven. Bij een doorlichting toetsen we elk patent aan je huidige bedrijfsstrategie en kiezen we per land wat ermee gebeurt.

Het doel is een portfolio waarin elk patent een reden heeft om te bestaan: exclusiviteit voor een product, een concurrent op afstand of een sterkere positie tegenover partners. Ontbreekt die reden, dan betaal je elk jaar jaartaks zonder dat je bedrijfsdoelen er iets aan hebben.

Loek Steffanie, octrooigemachtigde die patentportfolio's doorlicht, in een blauw colbert voor een boekenkast met technische vakboeken
Loek Steffanie Octrooigemachtigde

Een patentportfolio doorlichten begint bij je productplanning

Ik begin niet bij de lijst met patentnummers. Eerst wil ik weten welke producten je nu verkoopt, wat er de komende jaren op de markt komt en welke productlijnen je afbouwt. Met dat beeld kun je beoordelen wat een patent je bedrijf nog oplevert.

Daarna volgen per patent de vragen. Valt een product of proces van jou onder de claims? Welke concurrent houdt het tegen, en hoeveel moeite kost het hem om eromheen te werken? En lopen de landen van het patent nog gelijk op met de landen waar je verkoopt en produceert?

Het eerste resultaat is een korte lijst: de patenten waar je kernproducten op rusten. Met die lijst zie je waar je kunt besparen zonder je marktpositie te raken. Daar zit de stap van kostcenter naar impactcenter: je budget gaat eerst naar de patenten die je markt afschermen.

Hoe je bedrijfsdoelen al vóór een aanvraag bepalen wat je beschermt, lees je bij patentstrategie vanuit je markt.

Wat er na de doorlichting met elk patent gebeurt

Elk patent krijgt een van deze vier besluiten, en dat kan per land verschillen.

  1. Houden

    Het patent dekt een product dat je verkoopt of binnenkort lanceert, en zonder dit patent kan een concurrent dat product vrij namaken. Zo'n patent blijft, in elk land waar dat product verkocht of gemaakt wordt.

    Wat zo'n patent waard is
  2. Laten vallen

    Het patent beschermt iets wat jij niet meer maakt en wat geen concurrent wil maken. Je stopt dan met de jaartaks, in alle landen tegelijk of alleen waar het niets meer tegenhoudt.

    Wanneer een patent vervalt
  3. Versterken

    Je product is doorontwikkeld en het patent dekt alleen nog de oude versie. Een vervolgaanvraag op de verbetering kan dat gat dichten, als je die verbetering nog niet zelf openbaar hebt gemaakt. Ze moet dan wel meer zijn dan een kleine stap ten opzichte van je eerdere patent.

    Verbeteringen opnieuw beschermen
  4. Verkopen of in licentie geven

    Het patent past niet meer bij je eigen producten, wel bij die van een ander. Een koper of licentienemer kan dan meer met de bescherming dan jij, en het patent levert je weer iets op.

    Zo kies je tussen verkopen en licentie

Per land beslissen: houd bescherming aan waar ze een concurrent tegenhoudt

Neem een patent op een pigmentdispersie voor drukinkt, ooit in een flink aantal Europese landen van kracht gemaakt omdat je toen overal leverde. Inmiddels verkoop je in een deel van die landen niets meer. Daar betaal je jaartaks voor bescherming die je eigen omzet niet raakt.

Toch is schrappen in zo'n land geen automatisme. Zit er een pigment- of inktproducent die je dispersie kan nabouwen en naar je andere markten kan uitvoeren, dan doet het patent daar nog werk. Waarom het land waar een concurrent produceert kan tellen, staat bij welke landen je patent nodig heeft.

Het besluit per land rust op je omzet daar, nu en in je planning, en op de concurrenten die er verkopen of produceren. Daar zet je de jaartaks van het komende jaar tegenover. Een land dat je bewust laat vallen, kun je alleen terughalen zolang je de jaartaks nog met een toeslag mag betalen. Daarna is het patent daar weg, want herstel is er niet voor een bewuste keuze.

Abstract beeld van blauwe blokken die trapsgewijs oplopen

Gaten en overlap: waar je portfolio en je producten uit elkaar lopen

Een doorlichting laat ook zien wat ontbreekt, bijvoorbeeld bij een meerlaagse verpakkingsfolie. Het patent uit de beginjaren dekt een variant met een barrièrelaag die je allang niet meer gebruikt. Je huidige folie, met een andere hechtlaag die hem recyclebaar maakt, valt buiten de claims. Op papier heb je bescherming, terwijl het product dat je verkoopt openligt.

Loopt er in die familie nog een aanvraag, dan kun je daarin soms claims op je huidige folie krijgen, als die variant al in de oorspronkelijke tekst stond. Anders dicht je zo'n gat alleen met een nieuwe aanvraag op wat er aan de huidige folie nog niet openbaar is. Heb je die folie al zonder geheimhouding aan klanten geleverd, dan wordt dat lastiger. Zoek daarom bij elke doorlichting ook naar gaten.

Na een overname zie je vaak het omgekeerde. Stel dat je eigen lab en het bedrijf dat je kocht allebei een familie patenten hebben op een antischuimmiddel voor de papierindustrie. Dan liggen er twee families op hetzelfde terrein. Leg de claims van beide families naast elkaar. Dekt de ene familie alles wat de andere dekt, loopt ze minstens even lang en staat ze even sterk tegen een aanval, dan kan de andere weg. Vullen ze elkaar aan, dan houd je ze allebei.

Voor een groot portfolio, bijvoorbeeld na zo'n overname, schaal ik op met het team van Novacon IP.

Veelgestelde vragen over patentportfolio optimaliseren

Ik zet al je patenten en lopende aanvragen in één overzicht. Per stuk staat erin welk product of proces eronder valt, in welke landen het loopt en wanneer de volgende jaartaks valt. Dat overzicht leg ik naast je productplanning en je concurrenten. Een doorlichting bij Patents4Business eindigt met een advies voor elk patent, dat we samen doorlopen voordat er iets vervalt.

Een volledige doorlichting eens per jaar volstaat meestal. Plan hem een paar maanden voordat je budget voor het volgende jaar vastligt. Dan neem je de jaartaksen van dat jaar al mee in je keuzes. Tussendoor kijk je opnieuw bij een overname, bij het stoppen van een productlijn of als een concurrent met een vergelijkbaar product komt.

Aan de hand van de nummers van je patenten en aanvragen haal ik status, landen en claims zelf uit de openbare registers. Wat daar niet in staat, moet van jou komen: welke producten je waar verkoopt en welke eraan komen. Daarom spreek ik naast de uitvinders ook graag iemand van sales of business development.

Bij een verleend Europees patent kan dat. Zolang je aanvraag bij het EPO loopt, betaal je daar één jaartaks voor de hele aanvraag. Na verlening betaal je per land, en stop je in het ene land, dan loopt het patent in de andere gewoon door. Een unitair octrooi is de uitzondering: dat houd je voor alle deelnemende landen samen aan of laat je in zijn geheel vervallen.

Laat ze niet meteen vallen. Een familie procespatenten van een afgestoten productlijn kan voor de koper van die lijn of voor een andere producent nog waardevol zijn. Bekijk eerst of verkoop of een licentie mogelijk is. Wil niemand het hebben, dan stop je alsnog met de jaartaks.

Koppel elke productlijn aan de patenten die haar dekken, met hun landen en einddata. Werk dat overzicht bij zodra je productplanning verandert, ook tussen twee doorlichtingen in. Gaat een product uit de markt, dan neem je het besluit over die patenten voordat de eerstvolgende jaartaks valt.

Welke patenten dragen je kernproducten?

Met de nummers van je patenten en een beeld van welke productlijnen groeien of stoppen, zien we in één gesprek welke patenten als eerste een besluit nodig hebben.