Meer uit je patenten

Patent verkopen of in licentie geven: een deal die past bij wat je patent beschermt

Een patent dat je zelf niet overal benut, kan voor een ander veel waard zijn. Je kunt het verkopen, of een ander met een licentie toestemming geven om je uitvinding te gebruiken. In beide gevallen betaalt die ander voor één ding: wat je patent hem anders zou verbieden.

Wil je een octrooi verkopen of uitlicentiëren, dan wil je vooraf weten wat de deal precies omvat. Samen bepalen we welke patenten, landen en toepassingen erin horen. Zo ligt de afbakening vast voordat het contract op papier komt.

Loek Steffanie, octrooigemachtigde en adviseur bij verkoop en licentie van patenten, voor een kantoorgebouw
Loek Steffanie Octrooigemachtigde

Je onderhandelingspositie hangt af van wat de ander echt van je nodig heeft

Begin bij de vraag welk deel van je technologie de ander nodig heeft, en of je claims precies dat deel dekken. Dat huiswerk doe je voor het eerste gesprek.

Je produceert bijvoorbeeld zelf in Nederland een vulkanisatieversneller voor rubber. Een chemiebedrijf in Azië wil hem op grote schaal maken. Beschermen je claims de versneller zelf, of alleen het vulkaniseren ermee? En geldt je patent in het land waar hij wil produceren?

Heb je alleen Europese bescherming, dan mag hij de versneller in Azië vrij maken en daar verkopen. Pas als hij wil leveren in de Europese landen waar je patent geldt, heeft hij jouw toestemming nodig. Die afzet bepaalt dan wat een licentie hem waard is. Hoe je bij de landenkeuze al rekening houdt met latere licentienemers, staat bij het kiezen van je patentlanden.

Kijk ook naar de zwakke plekken die de waarde van je patent drukken. Kan de ander met een kleine wijziging om je claims heen, of loopt je patent over een paar jaar af? Dan ziet hij dat ook, en daalt de prijs. Ken je die zwakke plekken zelf als eerste, dan bepaal je ook zelf hoe je ze in de onderhandeling opvangt.

Afspraken die met je patent moeten kloppen

Bij een verkoop en bij een licentie bepalen deze punten wat de ander precies krijgt.

  1. Welke patenten en claims

    Gaat het om één patent, een hele patentfamilie of ook om aanvragen die nog lopen? Noem ze bij nummer. Bepaal ook of latere patenten op verbeteringen eronder vallen, want dat verandert de waarde van de deal.

  2. Welke landen

    Een klassiek gevalideerd Europees patent bestaat na verlening uit losse nationale delen, die je per land apart kunt overdragen of uitlicentiëren. Een patent met unitaire werking draag je alleen in zijn geheel over. Een licentie voor een deel van de landen is bij zo'n patent wel mogelijk.

    Unitaire werking of klassieke validatie
  3. Welk toepassingsgebied

    Je verkoopt een smeermiddeladditief zelf in de scheepvaart. Een toeleverancier wil het in motorolie voor de automotive gebruiken. Een licentie die beperkt is tot de automotive houdt je eigen markt vrij. Intussen verdien je aan een markt waar je zelf niet komt.

  4. Wie de jaartaks betaalt

    Een patent vervalt als de jaartaks niet op tijd betaald is. Wie betaalt en wie de termijnen bewaakt, hoort in het contract, net als wat er gebeurt als de houder een land wil laten vallen waar de licentienemer nog verkoopt.

  5. Wie optreedt tegen inbreuk

    Maakt een derde het product na in het gebied van je licentienemer? Een licentienemer met exclusiviteit verwacht dat er dan iets gebeurt. Leg vast wie dan optreedt en de kosten draagt, en hoe een eventuele schadevergoeding wordt verdeeld.

Verkopen of in licentie geven: wat doe je zelf nog met de uitvinding?

Gebruik je de uitvinding zelf nog, dan ligt een licentie meestal meer voor de hand. Je bepaalt dan zelf wie er in welke markt bij mag. Het smeermiddeladditief hierboven is daar een voorbeeld van.

Voor een verkoop kies je eerder als het patent buiten de koers van je bedrijf valt. Een emulgatorvrije cosmeticabasis die je ooit ontwikkelde, past bijvoorbeeld niet meer als je bedrijf zich nu op industriële toepassingen richt. Een cosmeticaproducent wil het hele patent overnemen. Je ontvangt in één keer een bedrag, en de jaartaks en het optreden tegen namaak gaan naar de koper.

Ga voor de verkoop na of je zelf nog iets maakt dat onder de claims valt. Na de overdracht kan de nieuwe eigenaar je dat verbieden. Wil je een eigen toepassing blijven maken, beding dan een licentie terug voor dat gebied. Dat regel je voor de ondertekening, want daarna heb je weinig meer te bieden.

Welke patenten daarvoor in aanmerking komen, blijkt uit een doorlichting van je portfolio. Wat verkoop en licentie betekenen naast de andere manieren waarop een patent rendeert, lees je in wat een patent je zakelijk oplevert.

Abstract beeld van glazen prisma's en donkerblauwe blokken

Van claim tot contract: wat je patent bepaalt in de overeenkomst

Wie het contract ook opstelt, de inhoud ervan is grotendeels technisch. Wat het product is, welke samenstelling eronder valt en welke toepassing buiten de deal blijft, volgt uit je claims.

Als chemicus en octrooigemachtigde lees ik claims zoals een examinator en een concurrent ze lezen. Daardoor zie ik waar de omschrijving in een contract breder of smaller is dan wat het patent beschermt. Ik lever de technische afbakening aan en lees de concepten mee op de punten die je patent raken.

Een licentienemer vraagt soms of hij met jouw licentie vrij is om te produceren. Dat hangt ook af van patenten van anderen. Die vraag beantwoordt een freedom-to-operate-onderzoek.

Of verkopen of uitlicentiëren aansluit op de richting van je bedrijf, bespreken we vanuit een patentstrategie die bij je bedrijfsdoelen past.

Veelgestelde vragen over een patent verkopen of in licentie geven

Bij een verkoop draag je het patent over en wordt de koper de nieuwe patenthouder. Vanaf dat moment beslist hij wie de uitvinding mag toepassen, en dat geldt ook voor jou. Bij een licentie blijf je zelf houder en geef je een ander toestemming om binnen afgesproken grenzen te gebruiken wat het patent beschermt.

Kijk eerst naar wie je patent nu in de weg zit: een concurrent die eromheen moet werken, heeft er belang bij. Een tweede spoor kunnen latere patentaanvragen van anderen zijn die jouw patent als stand van de techniek noemen: die partijen werken vaak aan een verwant probleem. Denk ook aan producenten in een toepassing of een regio waar je zelf niet levert. Voor elke kandidaat beoordeel ik bij Patents4Business welk deel van je claims hij nodig heeft.

Naast wat er onder de licentie valt, leg je vast hoe de vergoeding loopt. Dat kan een bedrag ineens zijn, een vergoeding per verkochte kilo of een percentage van de omzet, eventueel met een jaarlijks minimum. Spreek ook af wat er met de vergoeding gebeurt als het patent vervalt of vernietigd wordt, en wie de rechten krijgt op verbeteringen die de licentienemer zelf ontwikkelt. Ik toets of de afspraken over patenten, landen en toepassing kloppen met wat je claims beschermen.

Bij een exclusieve licentie beloof je in dat gebied geen andere licenties te geven. Of je de uitvinding daar zelf nog mag gebruiken, verschilt per contract: leg dat altijd uitdrukkelijk vast. Exclusiviteit past als de licentienemer fors moet investeren, bijvoorbeeld in een productielijn of een toelating, en dan hoort er een minimale afname tegenover te staan. Een niet-exclusieve licentie past als meerdere producenten jouw uitvinding kunnen toepassen en je aan elk van hen wilt verdienen.

Ja. Een licentie kan al op een aanvraag die nog in behandeling is, bij een Europese aanvraag ook voor een deel van de aangewezen landen. De claims kunnen tijdens de procedure nog smaller worden. Regel daarom wat er met de vergoeding gebeurt als het verleende patent minder dekt dan de aanvraag, of als er geen patent komt.

Wettelijk verplicht is het niet, maar zonder inschrijving in het octrooiregister werken een overdracht en een licentie in Nederland niet tegenover anderen. Dat register houdt Octrooicentrum Nederland bij. Een lopende Europese aanvraag schrijf je in bij het Europees Octrooibureau, een verleend patent in de regel in het register van elk land waar het geldt. Voor een patent met unitaire werking houdt het Europees Octrooibureau één register bij.

Weet wat je weggeeft voordat je tekent

Heeft een partij belangstelling voor je patent? Laten we je claims en landen doornemen voordat je over de prijs praat. Dan ga je de onderhandeling in met een afbakening die klopt.