Kennis
Je idee beschermen bij een pitch of presentatie
Vroeg of laat toon je je uitvinding aan anderen: een investeerder, een mogelijke afnemer, een partner of een subsidieverstrekker. Wat je dan vertelt, en onder welke afspraken, bepaalt of je voorsprong daarna nog van jou is.
Een geheimhoudingsverklaring, vaak NDA genoemd, is daarbij je eerste hulpmiddel. Ze helpt je bij een latere patentaanvraag en bij het geheimhouden van je kennis, en toch zijn er momenten waarop je beter eerst indient.
Wat een geheimhoudingsverklaring wel en niet voor je regelt
Met een geheimhoudingsverklaring belooft de partij die tekent je informatie geheim te houden en alleen te gebruiken voor het doel dat jullie afspreken. Ontwikkel je een biobased verpakkingsfolie en test een groot levensmiddelenmerk die op zijn verpakkingslijn, dan is dat doel de proef. Gebruikt het merk je gegevens voor een eigen folie, dan spreek je het daarop aan.
Voor een latere patentaanvraag doet de verklaring iets anders. Wat je onder geheimhouding deelt, hoort volgens het Europees Octrooibureau niet bij de stand van de techniek, zolang niemand die geheimhouding breekt. Je uitvinding blijft dus nieuw. Vertel je hetzelfde zonder afspraak, dan kan dat gesprek later tegen je eigen aanvraag worden gebruikt. Wat openbaar in deze zin betekent, lees je bij hoe je nagaat of je idee nog nieuw is.
Een handtekening is niet altijd nodig: bij een gezamenlijke ontwikkeling of het leveren van testmonsters kan geheimhouding ook vanzelf spreken. Komt het tot een discussie, dan maak je die vertrouwelijkheid met een getekende verklaring veel makkelijker aannemelijk.
De verklaring heeft ook grenzen. Een bedrijf dat niet heeft getekend, mag dezelfde oplossing zelf ontwikkelen en er zelfs patent op aanvragen. Publiceert de ontvanger je uitvinding toch, dan kun je hem aanspreken, maar is je uitvinding wel openbaar. Het Europees Octrooiverdrag maakt voor zo'n misbruik een uitzondering, die alleen werkt als je binnen zes maanden indient.
Houd je je samenstelling liever geheim, dan heb je de verklaring ook nodig. De Wet bescherming bedrijfsgeheimen beschermt informatie alleen als je redelijke maatregelen neemt om haar geheim te houden. Meer daarover lees je bij de keuze voor een bedrijfsgeheim.
Welke afspraken in een geheimhoudingsverklaring horen
Je eigen jurist of de juridische afdeling van de andere partij zet de verklaring op papier, maar de inhoud raakt direct aan je uitvinding. Voor het merk is de proef een kleine moeite, terwijl jij de samenstelling van je belangrijkste product laat zien. Loop deze punten na voordat je tekent:
- Wat vertrouwelijk is. Neem naast documenten ook je mondelinge toelichting, de presentatie, meetgegevens en monsters op.
- Waarvoor de ontvanger het mag gebruiken. Alleen om de investering of de proef te beoordelen, en niet voor eigen ontwikkeling.
- Geen analyse van monsters. Wie een product rechtmatig in handen heeft, mag het volgens de wet onderzoeken, tenzij een afspraak dat beperkt. Leg dus vast dat het merk je folie alleen test op de afgesproken eigenschappen.
- Wie het mag inzien. Alleen wie het voor de beoordeling nodig heeft, plus adviseurs met dezelfde geheimhoudingsplicht.
- Looptijd en einde. Hoe lang de geheimhouding geldt, en wat er met documenten en monsters gebeurt als het gesprek stopt.
- Wat er samen ontstaat. Spreek af wie patent mag aanvragen op een toepassing die het merk tijdens de proef bedenkt.
Een gangbare verklaring sluit uit wat de ontvanger al wist of zelf ontwikkelt. Dat is redelijk, en het geeft een bedrijf met een eigen verpakkingslab ruimte om te stellen dat het jouw idee al had. Hoe concreter je vastlegt wat jij liet zien, hoe kleiner die ruimte.
Je pitch opbouwen zonder je samenstelling prijs te geven
Investeerders tekenen niet altijd een geheimhoudingsverklaring voor een eerste gesprek, omdat ze veel bedrijven in hetzelfde veld spreken. Ze hebben ook niet alles nodig: ze willen weten welk probleem je oplost, hoe groot de markt is en of je je voorsprong kunt vasthouden.
Voor de folie betekent dat: je laat zien dat hij kaas even lang vers houdt als folie uit fossiele grondstoffen, en dat hij na gebruik composteert. Daarbij horen je meetwaarden voor de zuurstofdoorlaat en de houdbaarheidstests. Voor je houd je welke biopolymeren en additieven je in welke verhouding mengt, en bij welke temperatuur je de folie extrudeert.
Let op wat een resultaat verraadt. Een grafiek met de zuurstofdoorlaat bij drie laagdiktes zegt weinig over je samenstelling. Een monster dat je zonder afspraken achterlaat, geeft veel meer prijs. Wat een lab kan halen uit een product dat iemand zonder voorwaarden heeft gekregen, telt voor het Europees Octrooibureau als openbaar.
Ook een vakbeurs is geen veilige plek voor de kern: de uitzondering voor tentoonstellingen in het Europees Octrooiverdrag geldt alleen voor officieel erkende internationale tentoonstellingen. En maak een versie van je pitchdeck zonder technische bijlage, want een deck wordt doorgestuurd.
Je indieningsdatum plannen rond gesprekken met investeerders en afnemers
Met een ingediende patentaanvraag ligt je datum vast. Wat je daarna laat zien, telt niet meer mee tegen die aanvraag. Voor een investeerder is dat ook een signaal: je voorsprong staat op papier.
Te vroeg indienen heeft wel een nadeel, want na indiening kun je geen nieuwe inhoud meer toevoegen. Verandert je folie nog na de proeven bij het merk, dan dekt je aanvraag misschien niet de folie die je uiteindelijk verkoopt.
Een verbetering die je na de indiening ontwikkelt, valt niet onder die datum. Pitch haar pas als ook zij is ingediend, bijvoorbeeld in een vervolgaanvraag binnen de twaalf maanden na je eerste indiening.
In de praktijk combineer je beide. Voor een gesprek met één partij waarin je details deelt, gebruik je een geheimhoudingsverklaring. Voordat je breder naar buiten gaat, met een investeringsronde, een demodag of een beurs, dien je in. Welke termijnen er na die indiening lopen, lees je bij de stappen van een octrooiaanvraag.
Veelgestelde vragen over je idee beschermen bij een pitch
Vraag vooraf of het bedrijf zelf aan hetzelfde onderwerp werkt, en laat de geheimhoudingsverklaring tekenen voordat je iets technisch laat zien. Sommige grote bedrijven laten je eerst een formulier voor ideeën van buiten tekenen, waarin staat dat ze niets geheim hoeven te houden. Teken je dat, dan geef je je idee in feite weg. Daarna houdt alleen een patent dat je vóór dat gesprek had aangevraagd het bedrijf nog tegen.
Naast de afspraken over doel, looptijd en monsters is de omschrijving van wat vertrouwelijk is het belangrijkst. Die moet precies genoeg zijn om later te herkennen wat van jou kwam, zonder dat het geheim zelf in de verklaring staat. Noem dus bijvoorbeeld de samenstelling en productiewerkwijze van je biobased folie, en zet er geen tabel met je receptuur in. Laat die omschrijving lezen door iemand die de techniek kent, naast degene die het contract opstelt.
Ga het gesprek aan en deel je informatie in lagen. De eerste ronde gaat over je markt en je resultaten. De technische kern komt pas aan bod in het diepere onderzoek vóór een investering (due diligence). Op dat moment is een geheimhoudingsafspraak gebruikelijk, of heb je je aanvraag inmiddels ingediend.
Toets elke dia aan één vraag: kan een vakman hiermee je product namaken? Prestatiecijfers en een vergelijking met wat er nu op de markt is, doorstaan die toets meestal. Bij een receptuur, procesomstandigheden of een video van je productielijn is het antwoord vaak ja. Twijfel je over een dia, leg je pitchdeck dan voor aan Patents4Business voordat je hem verstuurt.
Dat hangt af van wie er tegenover je zit. Heeft de partij een eigen ontwikkelafdeling op hetzelfde terrein, dan adviseer ik meestal eerst in te dienen. Bij een discussie over wie wat het eerst had, sta je met een indieningsdatum sterker. Kijkt een investeerder vooral naar markt en team, dan is een verklaring vaak genoeg.
Bewaar de versie van je pitchdeck die je echt hebt gebruikt, en mail de ontvanger dezelfde dag een korte samenvatting. Geef je monsters mee, noteer dan het batchnummer en houd een referentiemonster uit dezelfde batch achter. Wil je vooraf een datum op je technische beschrijving, dan geeft een i-DEPOT je dat bewijs, zonder verbodsrecht. Lees ook hoe een i-DEPOT zich verhoudt tot een patent.
Over de auteur
Loek Steffanie, octrooigemachtigde
Loek Steffanie is Nederlands octrooigemachtigde en European Patent Attorney. Hij heeft een chemie-achtergrond en ruim 25 jaar ervaring, voor een groot deel bij een internationaal chemieconcern. Hij verbindt techniek, recht en commercie. Zo helpt hij ondernemers en R&D-teams hun uitvindingen te beschermen en er zakelijk meer uit te halen.
Laatst bijgewerkt op 29 juli 2026
Weet vóór je pitch wat je op tafel legt
Voor je eerste gesprek met een investeerder of afnemer bepalen we samen wat er in je pitchdeck kan, en of je aanvraag er dan al moet liggen.