Meer uit je patenten
Iemand kopieert je product: wat je doet bij namaak en inbreuk op je patent
Je ziet in een webshop, op een beurs of bij een afnemer een product dat verdacht veel op het jouwe lijkt. Wat je in de eerste dagen vastlegt en wat je nog even voor je houdt, bepaalt hoe sterk je straks staat.
Ik beoordeel eerst of het product onder je claims valt en of je patent in dat land geldt. Daarna kiezen we samen de aanpak die past bij je bedrijfsdoelen en je marktpositie. Soms is dat een verbod, soms een licentie.
De eerste dagen na het ontdekken van namaak: bewijs vastleggen
De eerste reflex is vaak een boze mail aan de ander of een bericht op LinkedIn. Wacht daarmee. Zolang je niet weet of je patent de kopie raakt, zeg je er beter niets over. De ander hoeft ook nog niet te weten dat je hem op het spoor bent.
Gebruik die eerste dagen om rustig vast te leggen wat je ziet:
- Koop het product op de gewone manier en bewaar de factuur, met datum en verkoper.
- Fotografeer de verpakking, het etiket, het lotnummer, het technische blad en het veiligheidsinformatieblad.
- Sla de webpagina, de brochure of de beursfolder op, met de datum erbij.
- Noteer waar en wanneer je het product tegenkwam, en wie het maakt, invoert of verkoopt.
In de chemie zit het bewijs meestal in de samenstelling. Een koelsmeermiddel voor metaalbewerking laat zich in een lab ontleden: welke esters, welke corrosieremmer, in welke verhouding. Laat die analyse vastleggen met de meetmethode erbij, zodat een ander lab haar kan herhalen.
Lastiger wordt het als je het product niet kunt kopen, bijvoorbeeld omdat het om een productieproces bij de ander gaat. Via de rechter kun je dan beslag laten leggen op bewijs. Dat vraagt voorbereiding, en daar werkt het team van Novacon IP aan mee.
Valt de kopie onder je claims? Zo beoordeel ik inbreuk op je patent
Of een kopie octrooi-inbreuk oplevert, lees je af aan de tekst van je patent. Deze punten loop ik met je door.
Elk kenmerk van de claim in het product
Ik leg de analyse van de kopie naast je claims, kenmerk voor kenmerk. Voor een letterlijke inbreuk moet elk kenmerk van een claim in het product zitten. Noemt je claim een corrosieremmer van 0,5 tot 2 gewichtsprocent en zit de kopie op 4 procent, dan valt hij letterlijk buiten die claim.
Een vervangen onderdeel dat als equivalent telt
Een namaker vervangt soms één component om buiten je claim te blijven, bijvoorbeeld een andere corrosieremmer die hetzelfde doet. Bij de beschermingsomvang van een Europees patent houdt de rechter ook rekening met elementen die equivalent zijn aan wat in de claims staat. Hoe ver dat reikt, verschilt per land en per zaak. Daarom ben ik in die inschatting voorzichtig.
Je patent van kracht in dat land
Je patent werkt alleen in landen waarvoor het is verleend en waar de jaartaks is betaald. Ik kijk in de registers of dat zo is in het land waar de kopie wordt gemaakt of verkocht, en of er een oppositie loopt. Een aanvraag die nog niet is verleend, geeft je geen verbod.
Waar je patent wel en niet geldtDe geldigheid van je eigen patent
Ik kijk ook kritisch naar je eigen patent. Zijn er oudere publicaties die dicht bij je claims komen, en hoe sterk zijn de meetdata die je claims dragen? Zie ik zwakke plekken, dan laat je de geldigheid grondiger toetsen voordat je iemand aanspreekt.
Je eigen patent eerst laten toetsen
Sommatiebrief of eerst een gesprek: wat optreden je bedrijf oplevert
In een sommatiebrief spreek je de ander aan op de inbreuk, eis je dat hij ermee stopt en kondig je verdere stappen aan. Soms is die brief al genoeg. Bovendien weet hij vanaf dat moment dat hij mogelijk inbreuk maakt. Dat telt mee als je later schadevergoeding vordert.
Voordat je een brief verstuurt, bekijken we wat de ander kan terugdoen:
- Hij laat je patent doorlichten en vordert de vernietiging ervan, soms in meerdere landen tegelijk.
- Hij past zijn product aan tot net buiten je claims en verkoopt gewoon door.
- Hij vraagt de rechter zelf om vast te stellen dat zijn product geen inbreuk maakt.
- Hij stelt jou aansprakelijk als je beschuldiging ongegrond blijkt en je dat had kunnen weten.
Wie de brief opstelt, bespreken we per situatie. Wat erin staat, moet in elk geval kloppen met je claims: welk product, welke claim en welke eis. Een brief die later niet overeind blijft, verzwakt je positie aan de onderhandelingstafel.
Kijk daarnaast naar je bedrijfsdoelen. Is de namaker ook een afnemer van je grondstof, dan wil je die relatie misschien niet kwijt. Een gesprek kan dan meer opleveren dan een verbod, bijvoorbeeld als hij voortaan betaalt via een licentie op je patent.
Van onderhandeling tot kort geding: je opties tegen namaak
Komen jullie er samen niet uit, dan blijven de formele wegen over. Het land, het soort patent en de vraag hoe snel je een verbod nodig hebt, bepalen welke weg past. Je kunt je richten tot de fabrikant, maar ook tot de importeur of de distributeur die het product hier aanbiedt of op voorraad heeft.
In Nederland behandelt alleen de rechtbank Den Haag patentzaken. In een kort geding vraag je de voorzieningenrechter snel om een voorlopig verbod. In een bodemprocedure beslist de rechter uitgebreid over de inbreuk. Vordert de ander als verweer de vernietiging van je patent, dan gaat dezelfde zaak ook over de geldigheid.
Heb je een Europees patent in de EU-landen die aan het Unified Patent Court meedoen? Zonder opt-out kan de zaak dan ook daar, met één uitspraak voor al die landen. Lees vooraf welk risico centrale handhaving bij het UPC meebrengt.
Stopt de ander niet na je sommatie, of kies je meteen voor een procedure, dan komt het team van Novacon IP erbij. Hoe die samenwerking loopt en wat ik daarin zelf doe, lees je bij mijn achtergrond in inbreukzaken en het team erachter.
Veelgestelde vragen over namaak en inbreuk op je patent
Begin bij je eigen stukken: het patentnummer, de verleende claims en de specificatie van je product. Met die stukken en een gekocht exemplaar van de kopie beoordeel ik of een analyse in het lab zinvol is. De ander hoeft daar nog niets van te merken.
Nee. Een kopie die er van buiten hetzelfde uitziet maar met een andere chemie werkt, kan buiten je claims vallen, en dan is er geen inbreuk. Ook als ze wel binnen je claims valt, laat de wet ruimte: gebruik in de privésfeer zonder commercieel doel en proeven om de uitvinding zelf te onderzoeken zijn toegestaan.
Dat doe je pas als je twee dingen weet: dat de kopie inbreuk maakt en dat je patent een aanval op de geldigheid aankan. Een brief zet de verhouding op scherp, en die neem je niet zomaar terug. Staat je positie, dan is een zorgvuldig onderbouwde brief vaak de snelste weg naar een oplossing, soms via een gesprek over een licentie.
Ja, als de namaak de EU binnenkomt of uitgaat. Met een verzoek op grond van Verordening (EU) 608/2013 vraag je de Douane verdachte zendingen tegen te houden, ook bij inbreuk op een patent. Een toegewezen verzoek geldt maximaal een jaar, en daarna kun je verlenging vragen. Houdt de Douane een zending vast en maakt de eigenaar bezwaar tegen vernietiging, dan moet je binnen tien werkdagen na het eerste bericht van de Douane een rechtszaak beginnen.
Loopt er een aanvraag die al gepubliceerd is, dan kun je na verlening een vergoeding vorderen voor gebruik nadat je de ander via een deurwaarder op je aanvraag wees. Zonder patent of aanvraag kom je bij rechten uit die geen patentzaken zijn, zoals een modelrecht, een merk, het auteursrecht of de wet die bedrijfsgeheimen beschermt. Soms is ook een kopie die bij kopers verwarring wekt over de herkomst onrechtmatig. Wat modelrecht, merk en auteursrecht elk afdekken, staat bij welke rechten naast een patent bestaan.
Bij de Nederlandse rechter voert een advocaat het proces. De technische beoordeling doe ik vanuit Patents4Business, en die blijft tijdens de procedure de basis voor wat je stelt. Het team van Novacon IP bereidt de zaak voor, legt het bewijs vast en analyseert het, en werkt samen met je advocaat.
Laat de kopie toetsen voordat je de ander aanspreekt
Je hoeft niet te wachten tot alles is uitgezocht. Wat je nu van de kopie weet en waar je haar tegenkwam, is genoeg voor een eerste afspraak. Samen bepalen we welk bewijs nog ontbreekt en of je de ander eerst benadert of meteen handhaaft.